هزینه تعمیرات در اجاره بر عهده کیست؟ (راهنمای کامل حقوقی)

متن مقاله مقدمه یکی از پرتکرارترین چالش‌ها در روابط استیجاری، تعیین تکلیف هزینه‌های تعمیرات است. وقتی شیر آبی چکه می‌کند یا سیستم گرمایشی از کار می‌افتد، اولین سوالی که پیش می‌آید این است: هزینه تعمیرات با مالک است یا مستاجر؟ اگر شما هم به عنوان موجر یا مستاجر با این ابهام روبرو هستید، تا پایان این مقاله همراه ما باشید تا بر اساس قانون روابط موجر و مستاجر، پاسخ دقیق آن را بدانید. ۱. دسته‌بندی تعمیرات: اساسی یا جزئی؟ قانون مدنی ایران (مواد ۴۸۶ و ۵۰۲) تعمیرات را به دو دسته کلی تقسیم می‌کند: تعمیرات اساسی (بر عهده مالک): هزینه‌هایی که برای اصل بنا و کارکرد کلی ملک ضروری است. مانند: تعمیرات موتورخانه و پکیج (اگر به دلیل استهلاک باشد). تعمیرات لوله‌کشی اصلی ساختمان. رفع خرابی سقف یا دیوارها. آسانسور و ایزوگام پشت‌بام. تعمیرات جزئی (بر عهده مستاجر): هزینه‌هایی که ناشی از استفاده روزمره و جزئی است. مانند: تعویض واشر شیرآلات. تعویض لامپ‌ها. سرویس سالانه کولر. تعمیر کلید و پریزهای برق. ۲. آیا قرارداد اجاره می‌تواند قانون را تغییر دهد؟ نکته کلیدی در حقوق این است: «اصل حاکمیت اراده». طرفین می‌توانند در زمان تنظیم قرارداد اجاره، توافق کنند که مسئولیت‌ها متفاوت باشد. مثلاً مستاجر بپذیرد که تمامی هزینه‌ها (حتی اساسی) را پرداخت کند. در این صورت، متن قرارداد ملاک عمل است. نکته: حتماً این توافقات را به صورت شفاف و مکتوب در قرارداد ذکر کنید تا از بروز اختلافات بعدی جلوگیری شود. ۳. اگر مالک تعمیرات اساسی را انجام ندهد چه کنیم؟ اگر ملک نیاز به تعمیرات اساسی داشته باشد و موجر با وجود اخطار کتبی (اظهارنامه)، از انجام آن سر باز زند: فسخ قرارداد: مستاجر می‌تواند به دلیل عدم امکان استفاده از ملک، قرارداد را فسخ کند. اجبار قضایی: مستاجر می‌تواند از طریق دادگاه، موجر را ملزم به تعمیرات نماید. ۴. نکات کلیدی برای جلوگیری از اختلاف قبل از تحویل ملک، تامین دلیل از وضعیت سلامت تاسیسات تهیه کنید. تمامی هزینه‌های انجام شده را با فاکتور معتبر و تأیید مالک نگهداری کنید. در صورت نیاز به تعمیرات اساسی، حتماً از طریق «اظهارنامه رسمی» به مالک اطلاع دهید تا مستند قانونی داشته باشید. نتیجه‌گیری هزینه تعمیرات در اجاره تابع نوع خرابی و توافقات قرارداد است. در حالت کلی، مالک موظف به حفظ ساختار اصلی ملک و مستاجر مسئول حفظ کیفیت بهره‌برداری است. اگر در این مورد دچار اختلاف شده‌اید، پیش از هر اقدامی، مشورت با یک متخصص حقوقی می‌تواند از ضررهای مالی جلوگیری کند.